Gwalior

Kolejnym punktem na mapie naszej podróży przez północne Indie był Gwalior.

Legenda mówi, że miasto powstało w IV, a może VI wieku (legenda, jak widać, niezbyt precyzyjna). Legenda mówi też o Suraj Senie, trędowatym szlachcicu, którego uzdrowił święty jogin Gwalipa. To właśnie Suraj Sen miał założyć to miasto, a z wdzięczności dla jogina Gwalipy nazwał je od jego imienia Gwalior.

Największym zabytkiem Gwalioru jest warowny zamek – Fort Gwalior, znany też jako Gwālīyar Qila. Istnieje on przynajmniej od X wieku. Wznosi się na wapiennym wzgórzu o wysokości około 100 metrów. To jego położenie zapewniało strategiczną przewagę obronną, a także piękne widoki na okolicę.

Współczesny fort został zbudowany przez Raja Man Singh Tomara, władcę Gwalioru, w latach 1486–1517. Ta zlokalizowana na wzgórzu potężna forteca jest jednym z najważniejszych zabytków architektury obronnej w Indiach, a jej kompleks obejmuje pałace i świątynie. Fort Gwalior jest przykładem architektury hinduskiej, bogatej w detale, zdobienia i symbole religijne, reliefy umieszczane na powierzchni murów. Man Singh Tomar wybudował w Forcie dwa pałace: pałac królewski Man Mandir i drugi Gujari Mahal, wybudowany specjalnie dla jego pięknej żony, królowej Mrignayani.

Zwiedzamy ten wspaniały fort. Potem przechadzamy się po mieście, po uliczkach pełnych przekupniów. Oglądamy stragany pełne towaru. Na straganie ze starociami wypatrzyłam trzy małe mosiężne figurki: dwa słoniki z radośnie uniesionymi trąbami i jednego wielbłąda. Każda z tych figurek jest zaopatrzona w cztery maleńkie, obracające się kółeczka. Może to były dziecięce zabawki z czasów, kiedy jeszcze nie było samochodzików. Zachwycona tym wynaleziskiem nabyłam je, nawet za bardzo się nie targując.

* * *

Po paru godzinach w Gwalior wyruszamy w drogę do Khajuraho. Podziwiamy mijane po drodze dźinijskie1 rzeźby w skale przedstawiające Tirthankaras2.
W XV wieku, za panowania królów Tomar, Dźinini wznosili te rzeźby, chcąc przekształcenia klifu, na którym zbudowany jest fort, w wielki ołtarz ku czci swojej religii.

1. Dźinizm to jedna z trzech najstarszych religii w Indiach.
2. Tirthankara w dźinizmie to zbawiciel i najwyższy duchowy nauczyciel.

* * *

Khajuraho

Khajuraho jest słynne z zespołu hinduistycznych i dźinijskich świątyń wzniesionych między IX a XII wiekiem przez władców z dynastii Ćandelów. Pierwotnie w skład zespołu wchodziło osiemdziesiąt pięć świątyń, do dziś zachowało się ich mniej niż dwadzieścia.

Architektura świątyń symbolizuje świętą górę Meru. Góra Meru  w hinduizmie, buddyzmie i dźinizmie jest centrum wszechświata i siedzibą bogów. Hinduiści uważają, że ma ona wysokość około 1 082 000 km, a bogowie zamieszkują na jej szczycie.

Zespół świątyń w Khajuraho sławę swą zawdzięcza bardzo bogatej dekoracji rzeźbiarskiej pokrywającej ich ściany. Tworzą ją rytmiczne układy splątanych ze sobą postaci. Wiele z tych misternych płaskorzeźb ma charakter erotyczny, nieraz bardzo śmiały. Wiąże się to ze specyfiką lokalnego hinduizmu. Przyjeżdżają tu turyści z różnych stron świata oglądać te niezwykłe świątynie.

Niewiele mieliśmy czasu na Khajuraho bo jeszcze tego dnia mieliśmy dojechać do Waranasi, toteż mogłam zrobić tylko parę zdjęć.